B12 eksikliği vücudunuzu sessizce uyarıyor olabilir! İşte dikkat edilmesi gereken 8 belirti

Sürekli yorgunluk, ellerde ve ayaklarda uyuşma, unutkanlık, denge problemi… Günlük hayatın sıradan şikâyetleri gibi görünen bazı belirtiler B12 vitamini eksikliğiyle ilişkili olabilir. Uzman kaynaklar, B12 eksikliğinin yalnızca kansızlığa değil, sinir sistemiyle ilgili sorunlara da yol açabileceğine dikkat çekiyor.

Vitamin B12, vücudun sağlıklı kırmızı kan hücreleri üretmesi ve sinir sisteminin normal işleyişini sürdürmesi açısından önemli bir vitamin.

Ancak B12 eksikliği her zaman kendisini aynı şekilde göstermiyor. Üstelik belirtiler yavaş gelişebildiği için kişi yaşadığı değişiklikleri uzun süre fark etmeyebiliyor.

1. Sürekli yorgunluk ve halsizlik

B12 eksikliğinin en sık dikkat çeken belirtilerinden biri yorgunluk ve güçsüzlük.

B12 eksikliği, megaloblastik anemiye yol açabildiği için kişide enerji düşüklüğü ve halsizlik görülebiliyor. Ancak yalnızca yorgun hissetmek B12 eksikliği olduğu anlamına gelmiyor. Uyku bozukluklarından kansızlığa kadar pek çok farklı durum benzer şikâyetlere neden olabilir.

2. Eller ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma

Bazen “kolum bacağım uyuştu” diye geçiştirilen bir belirti de önem taşıyabilir.

B12 eksikliği sinir sistemini etkileyerek özellikle el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve iğnelenme hissine neden olabilir. Bu belirtiler kansızlık ortaya çıkmadan da görülebilir.

3. Unutkanlık ve zihinsel bulanıklık

Anahtarın nereye konulduğunu unutmak, bir kelimeyi hatırlamakta zorlanmak veya zihinsel olarak “bulanık” hissetmek tek başına B12 eksikliğini göstermez.

Ancak B12 eksikliğinde hafıza, anlama, muhakeme ve diğer bilişsel işlevlerde değişiklikler görülebiliyor. Daha ileri durumlarda kafa karışıklığı gibi nörolojik belirtiler de ortaya çıkabiliyor.

4. Denge ve koordinasyon sorunları

B12 eksikliğinin sinir sistemi üzerindeki etkilerinden biri de denge ve koordinasyon problemleri olabilir.

Yürürken dengesizlik, koordinasyonda bozulma veya hareketlerde alışılmadık değişiklikler ortaya çıkıyorsa bunun birçok nedeni olabileceği unutulmamalı ve özellikle devam eden belirtiler sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir.

5. Dil ve ağızda değişiklikler

B12 eksikliği yalnızca enerji ve sinir sistemiyle ilgili belirtiler oluşturmayabilir.

Kırmızı ve ağrılı dil, dilde hassasiyet ve ağız yaraları da B12 veya folat eksikliğiyle ilişkili belirtiler arasında yer alıyor.

6. Çarpıntı ve nefes darlığı

B12 eksikliğinin yol açtığı megaloblastik anemi durumunda kalp çarpıntısı ve nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor.

Bu belirtiler başka sağlık sorunlarında da görülebileceği için yalnızca bu şikâyetlere bakarak “B12 eksikliğim var” sonucuna varmak doğru değil.

7. Kaslarda güçsüzlük

B12 eksikliği sinir sistemini etkileyebildiğinden kas güçsüzlüğü ve hareketlerde koordinasyon sorunları görülebiliyor.

Özellikle uyuşma, karıncalanma veya denge sorunlarıyla birlikte ortaya çıkan güçsüzlük dikkate alınması gereken belirtiler arasında.

8. Görme ve sinir sistemiyle ilgili değişiklikler

Daha ileri B12 eksikliğinde sinir sistemiyle ilişkili farklı belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bunlar arasında görme problemleri, denge ve koordinasyon bozuklukları ile bilişsel değişiklikler bulunabiliyor.

B12 eksikliği neden olur?

B12 eksikliği yalnızca “yeterince vitamin almamak” nedeniyle ortaya çıkmaz.

Beslenmede B12 kaynaklarının yetersiz olması yanında, vitaminin bağırsaklardan emilememesi, bazı mide-bağırsak hastalıkları, geçirilmiş sindirim sistemi ameliyatları ve bazı ilaçların uzun süreli kullanımı da B12 düzeylerinin düşmesine katkıda bulunabilir.

Özellikle hayvansal gıdaları hiç tüketmeyen veya çok sınırlı tüketen kişilerde yeterli B12 alımına dikkat edilmesi gerekiyor. B12 doğal olarak et, balık, süt, peynir ve yumurta gibi hayvansal kaynaklarda bulunuyor; bazı ürünler ise B12 ile zenginleştirilebiliyor.

B12 eksikliği nasıl anlaşılır?

Belirtiler önemli ipuçları verse de B12 eksikliği yalnızca belirtilere bakılarak kesin olarak teşhis edilemez.

Kan testleri B12 düzeyinin değerlendirilmesinde kullanılır ve doktor gerekli gördüğünde başka kan testleri veya ek incelemeler isteyebilir.

Bu nedenle sürekli yorgunluk, uyuşma-karıncalanma, denge problemi veya belirgin hafıza değişiklikleri yaşayan kişilerin kendi kendine yüksek doz vitamin kullanmak yerine bir sağlık profesyoneline başvurması önem taşıyor.

B12 takviyesi herkes için gerekli mi?

Hayır.

B12 takviyesi gerekip gerekmediği kişinin beslenmesine, kan değerlerine ve eksikliğin nedenine göre değişebilir. Eksiklik saptandığında tedavi de nedenine göre planlanır; bazı kişilerde tabletler yeterli olabilirken bazı durumlarda enjeksiyon tedavisi uygulanabilir.

Önemli not: Bu haber tıbbi tanı veya tedavi önerisi değildir. Belirtilerin birçok farklı nedeni olabilir. B12 eksikliğinden şüpheleniyorsanız kan testi ve hekim değerlendirmesi gerekir.

HABER: AYDAN YILDIRIM / KAYSERİ DUYSUN