Kadın Emeğiyle İlmik İlmik Dokunan Tarih: Bünyan Halısı

Haber: Aydan Yıldırım

Kayseri’nin Bünyan ilçesiyle özdeşleşen, dünyaca ünlü “Bünyan Halısı”, Kayseri Kültür Yolu Festivali kapsamında vatandaşlarla buluştu. Kayseri Arkeoloji Müzesi sergi salonunda, Bünyan Halk Eğitim Merkezi tarafından hazırlanan sergide, halının geçmişten günümüze yolculuğu ziyaretçilere aktarıldı.

Sergide, eski halı tezgâhları, atkılar, kirkitler ve dokuma kültürünün simgesi olan araç gereçler yer aldı. Anadolu Selçuklu izlerini taşıyan, her motifinde Türk tarihini barındıran Bünyan halılarının kök boya ile dokunduğu, ayrıca yünün koyunun kendi doğal renginden elde edildiği anlatıldı.

Pamuk çözgü, yün iplik ve Türk düğümü Bünyan halısının en temel özellikleri arasında. Halının çözgüsü pamuktan, düğüm ipi yünden yapılıyor. İplikler, doğadan elde edilen kök boyalar ile renklendiriliyor. Kadınlar, bitkilerden, yapraklardan, hatta kil toprağından bile boya çıkarıp yünleri boyayarak halıya hayat veriyordu. Bu doğal yöntem sayesinde halılar, beyazdan kırmızıya, siyahtan mavi ve mora kadar pek çok renge kavuşuyordu.

Motifler ise ayrı bir kültürel zenginlik sunuyor: İnce çiçek (empirme), bademli ve Farahan gibi çiçekli desenler; Kazak, Şirvan, Buhara ve Ladik gibi geometrik desenler; Kazan, Lalezar ve Hayali Üzüm gibi göbekli motifler, halıya tarihsel bir kimlik kazandırıyor.

Bünyan halısının en önemli özelliklerinden biri de dayanıklılığı. Santimetrekareye yaklaşık 25 düğüm atılan bu halılar, hem sağlamlığı hem de uzun ömürlülüğüyle öne çıkıyor. Üstelik tamamen doğal iplik ve kök boyadan yapıldığı için alerji yapmıyor, kolay temizleniyor ve sağlıklı bir kullanım sunuyor.

Kayseri Arkeoloji Müzesi’ndeki sergi, Bünyan halısının yalnızca bir yer yaygısı değil, bir kültür, bir tarih ve bir yaşam biçimi olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Bünyan Şehit Onur Karasungur Halk Eğitimi Merkezi Müdür yardımcısı Sevda İnanç, unutulmaya yüz tutmuş Bünyan halısını yeniden gündeme taşıyor. Geleneksel motifleri modern yorumlarla ev aksesuarına dönüştüren İnanç, halıyı dünya çapında tanıtmayı hedefliyor.