Kutup ayısını düdükle uyandırdı, 5 bin 300 dolar ceza aldı: Türkiye’de hayvana işkencenin cezası ne?

Norveç’in Svalbard Adaları’nda uyuyan kutup ayısını geminin sis düdüğüyle kasten uyandıran kişiye yaklaşık 5 bin 300 dolar para cezası verildi. Olay, hayvanlara yönelik kötü muamelede ülkelerin uyguladığı yaptırımları yeniden gündeme getirdi. Türkiye’de ise mevzuatta hayvanlara işkence ve kasten öldürme için hapis cezaları bulunuyor.

Norveç’e bağlı Svalbard Adaları’nda uyuyan bir kutup ayısını geminin sis düdüğüyle kasten rahatsız eden kişiye 50 bin Norveç kronu, yaklaşık 5 bin 300 dolar para cezası verildi.

Olay, seyir halindeki bir teknede bulunan kişinin kıyıda uyuyan kutup ayısını fark etmesiyle başladı. Kişinin, hayvanı uyandırmak amacıyla yüksek sesli sis düdüğünü çaldığı ve kutup ayısının uyanarak bölgeden uzaklaştığı belirtildi.

Svalbard Valisi Lars Fause tarafından yapılan incelemede eylemin kasıtlı olduğu ve koruma altındaki hayvanın doğrudan rahatsız edildiği belirlendi.

Svalbard çevre koruma kurallarına göre 1973 yılından bu yana uluslararası koruma altında bulunan kutup ayılarını gereksiz yere rahatsız etmek, çekmek veya takip etmek yasak.

Türkiye’de hayvana işkencenin cezası hapis

Norveç’teki olayın ardından gözler Türkiye’deki hayvan koruma mevzuatına çevrildi.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 28/A maddesine göre, ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi 6 aydan 4 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabiliyor.

Kanunda, ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden ya da acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi için de 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Nesli yok olma tehlikesi altında bulunan bir hayvanı öldüren kişi için ceza 1 yıldan 5 yıla kadar hapis olarak düzenlenirken, bir hayvan türünün neslini yok eden kişiye 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası verilebiliyor.

Örneğin 2026 yılı için hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç veya susuz bırakmak, aşırı sıcak ya da soğuğa maruz bırakmak, bakımını ihmal etmek ve fiziksel veya psikolojik acı çektirmek gibi bazı fiiller için hayvan başına 13 bin 33 TL idari para cezası uygulanıyor.

Ancak işkence ve acımasız veya zalimce muamele ile kasten öldürme, kanunda ayrıca suç olarak düzenlenmiş durumda ve hapis cezası öngörülüyor.

Bir kutup ayısını uyandırmanın bedeli: 5 bin 300 dolar

Svalbard'daki olay ise hayvana fiziksel zarar verilmeden yalnızca kasten rahatsız edilmesinin bile yaptırıma konu olabileceğini gösterdi.

Türkiye'deki mevzuat ile Norveç'teki uygulamanın birebir karşılaştırılması mümkün olmasa da olay, hayvanların korunmasına ilişkin cezaların ülkeden ülkeye nasıl farklılık gösterebildiğini bir kez daha gündeme getirdi.

Bir ülkede uyuyan koruma altındaki bir hayvanı gereksiz yere rahatsız etmenin karşılığı binlerce dolarlık yaptırım olurken, Türkiye’de ise hayvana yönelik eylemin niteliğine göre idari para cezasından hapis cezasına kadar farklı yaptırımlar uygulanıyor.