Bir şehir düşünün…
Dışarıdan kuşatılmış. İkmal yolları kesilmiş. Yiyecek ve mühimmat giderek azalıyor. Savaşın genel sonucu belli olmaya başlamış. İstanbul'dan gelen emirler değişiyor.
Ama o şehirdeki Osmanlı komutanı teslim olmak istemiyor.
Bu komutanın adı Fahreddin Paşa'ydı.
Tarih onu Medine Müdafii olarak tanıdı.
Medine neden bu kadar önemliydi?
Medine, İslam dünyasının en kutsal şehirlerinden biriydi. Hz. Muhammed'in kabri burada bulunuyordu.
Osmanlı açısından Medine yalnızca askerî bir garnizon değildi. Aynı zamanda dinî ve tarihî bir emanetti.
Hicaz Demiryolu'nun son noktası olan Medine, Şam ile bağlantı bakımından da stratejik öneme sahipti.
Şerif Hüseyin'in 1916 yılında başlattığı isyanın ardından Medine, isyancı kuvvetlerin kuşatması altında kaldı.
Fahreddin Paşa, Medine'nin savunmasını üstlendi.
Kuşatma yılları
Şerif Hüseyin'in kuvvetleri, İngiliz desteği ve danışmanlarıyla birlikte Medine üzerindeki baskıyı artırdı.
İsyancı kuvvetler demiryoluna yönelik saldırılar düzenledi. Osmanlı birliklerinin ikmal imkânları giderek zorlaştı.
Fahreddin Paşa ise savunmayı sürdürdü.
Şehirdeki askerlerin ve halkın yiyecek sıkıntısı yaşadığı dönemler oldu. Buna rağmen Medine'nin savunması devam etti.
Fahreddin Paşa'nın önceliklerinden biri, Hz. Muhammed'e ait kutsal emanetlerin savaşın zararlarından korunmasıydı. Bu emanetlerin önemli bir kısmı İstanbul'a gönderildi.
Bu karar, Medine'nin yalnızca askerî değil, dinî ve tarihî değerinin de koruma altına alınması amacı taşıyordu.
Mondros imzalandı, Medine'deki savaş bitmedi!
30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi imzalandı.
Osmanlı Devleti savaştan çekilmişti. Mütareke hükümleri doğrultusunda Hicaz'daki birliklerin de teslim edilmesi gerekiyordu.
Ancak Fahreddin Paşa Medine'yi bırakmak istemiyordu.
İstanbul'dan teslim emri gelmesine rağmen direnişini sürdürdü.
Bu sırada askerlerin yiyecek ve ikmal sıkıntısı son derece ağırlaşmıştı.
Sonunda 9 Ocak 1919'da kendi askerleri tarafından tutuklandı. Medine, 10 Ocak 1919'da Şerif Hüseyin kuvvetlerinin kontrolüne geçti.
Böylece Medine Müdafaası sona erdi.
Fahreddin Paşa'nın hikâyesi burada bitmedi.
Savaş sonrasında esir olarak Mısır'a, ardından Malta'ya gönderildi.
Serbest kaldıktan sonra Anadolu'ya geldi ve Mustafa Kemal Paşa'nın Millî Mücadele hareketine katıldı.
Bu ayrıntı da tarihimizin önemli bir gerçeğidir.
Medine'de Osmanlı bayrağını savunan komutan, daha sonra Anadolu'da Türk bağımsızlık mücadelesine destek verdi.
Fahreddin Paşa'nın mücadelesini anlatırken, dönemin bütün askerî ve siyasi şartlarını birlikte değerlendirmek gerekir. Ancak onun Medine'de gösterdiği direniş, tarihin unutulmaması gereken sayfalarından biridir.
Bir tarafta İngiliz desteğiyle yürütülen isyan, diğer tarafta kutsal şehri savunmaya çalışan Osmanlı askerleri…
Peki İngiltere, savaş boyunca verdiği bağımsızlık sözlerini tuttu mu?
Yoksa Osmanlı'nın bölgeden çekilmesinin ardından bambaşka bir paylaşım planı mı devreye girdi?
Dördüncü ve son bölümde: Sykes-Picot, Balfour Deklarasyonu, San Remo Konferansı ve İngiltere'nin savaş sonrasında Ortadoğu'da kurduğu yeni düzen…
